Άρνικα

Καρπάθια Όρη, Ρουμανία

Προοπτικές Βλαστοφορίας

Βιοποικιλότητα.Όταν ανθίζει το μικρό φαρμακευτικό φυτό, η άρνικα, η Marinella είναι τόσο ενθουσιασμένη, που σχεδόν δεν μπορεί να κοιμηθεί. Άλλωστε, η συγκομιδή αποτελεί ένα πολύ σημαντικό γεγονός, όταν όλοι επιστρέφουν στα χωριά τους στα απομακρυσμένα Όρη Apuseni, στα Καρπάθια. 

Ενώ ακούγονται καμπάνες να χτυπούν, μία ξύλινη καρότσα που την τραβούν άλογα στρίβει από τη γωνία. Η απλή άμαξα κουβαλά βαριά κούτσουρα, δεμένα με μερικά σχοινιά. Η άμαξα περνάει αργά δίπλα σε απλά, γκρίζα ξύλινα σπίτια και χωρικούς που μαζεύουν με τσουγκράνες σανό και τον τοποθετούν σε μεγάλους σωρούς. Όταν η άμαξα σταματά, οι άνθρωποι βρίσκουν την ευκαιρία για κουβέντα. 

 

Έχουν περάσει μόνο δύο χρόνια από τότε που ένας λιθοστρωμένος δρόμος οδηγεί στο Ghetar, το χωριό όπου ζει ο Florin Pacurar κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού. Ο 38χρονος διδάσκει διαχείριση λειμώνων στο Πανεπιστήμιο Cluj-Napoca και ηγείται του προγράμματος Ecoflora που εξετάζει τα φυτά και την περιοχή και επιχειρεί να διατηρήσει τη χρήση των φαρμακευτικών φυτών ως πολύτιμη φυσική πηγή στη Ρουμανία. Ήρθε εδώ πριν σχεδόν 15 χρόνια για να ολοκληρώσει την τελική του διατριβή. Σήμερα, είναι ιδιοκτήτης δύο ξύλινων σπιτιών όπου ζουν προσωπικό και φοιτητές κατά τη διάρκεια της σεζόν της άρνικας.   

Η άρνικα μπορεί να είναι σωτήρια για τον ντόπιο πληθυσμό

Μπροστά από το κτίριο του προγράμματος περιμένει μία ομάδα φοιτητών που παρακολούθησαν το σεμινάριο του Florin στο πανεπιστήμιο. Καθώς προχωρούν προς το κτίριο, ο καθηγητής ενημερώνει τους φοιτητές για τα χορτολιβαδικά είδη. Το πιο σημαντικό φυτό για τους ντόπιους ανθίζει με φωτεινά κίτρινα άνθη και σχηματίζει με τα φύλλα τους πράσινες ροδοειδείς διατάξεις στο έδαφος: η Άρνικα. Οι θεραπευτικές της ιδιότητες την μετατρέπουν σε σημαντικό συστατικό σε παραδοσιακά φάρμακα. Στα Όρη Apuseni, η άρνικα βοηθά επίσης στην αντιμετώπιση της φτώχειας των ανθρώπων - και οι ντόπιοι διασφαλίζουν την επιβίωση της άρνικα. 

Μεγάλες ποσότητες άγριας άρνικας αναπτύσσονται στους λόφους και στις πλαγιές των Καρπαθίων της Ρουμανίας, που περιλαμβάνουν και τα Όρη Apuseni. Το φυτό όμως είναι εξαιρετικά ευαίσθητο. Εάν βοσκούν πολλές αγελάδες στα λιβάδια ή οι γεωργοί χρησιμοποιούν χημικά λιπάσματα, η άρνικα αμέσως αντιδρά στο αλλαγμένο έδαφος κι εξαφανίζεται. Είναι εξαιρετικά ευμετάβλητο και αναπτύσσεται μόνο σε κυρίως φυσικά λιβάδια. Αν και είναι δυνατό να καλλιεργηθεί η άρνικα, η ανάπτυξη της και η διατήρηση της βιοποικιλότητας και των φυσικών συνθηκών στην περιοχή είναι δύσκολη, με αποτέλεσμα να είναι απαραίτητη η συλλογή άγριων φυτών από τη φύση.  

Η άγρια άρνικα είναι ένας πολύτιμος θησαυρός. Το φαρμακευτικό φυτό με τα φωτεινά κίτρινα άνθη είναι εξαιρετικά ευαίσθητο και αναπτύσσεται μόνο σε φυσικά λιβάδια. Στα Όρη Apuseni στα Νότια Καρπάθια υπάρχουν ακόμη τέτοια λιβάδια.

Μικρά ξύλινα κτίρια που έχουν ξεθωριάσει από τον ήλιο είναι χτισμένα μεταξύ των ελάτων στις κοιλάδες των απόκρημνων Όρων Apuseni. Πολλοί νέοι έχουν φύγει από τα χωριά τους σε αναζήτηση μιας καλύτερης ζωής. Όμως, η συλλογή άρνικας για τη Weleda τους φέρνει ξανά πίσω.

Μαζί με τους γεωργούς, η Weleda διατηρεί ένα πρόγραμμα βιώσιμης συλλογής άγριων φυτών στην πιο πυκνοκατοικημένη περιοχή των Καρπαθίων. Οι συλλέκτες εκπαιδεύονται, ώστε να συλλέγουν τα φυτά της άρνικας με την μεγαλύτερη δυνατή προσοχή και εξειδίκευση.

Οι γεωργοί γνωρίζουν καλά τι πρέπει να προσέξουν κατά τη συλλογή της άρνικας: μόνο τα τελείως ανοιχτά άνθη, με όσο γίνεται μικρότερο στέλεχος συνδεδεμένο, βρίσκουν το δρόμο στις βαμβακερές τσάντες των συλλεκτών. Τουλάχιστον ένα άνθος πρέπει να παραμείνει στο χωράφι, ώστε να μπορέσει να ανθήσει εκ νέου την επόμενη χρονιά.

Εκτός από γρασίδι και σανό, ένα λιβάδι δεν παράγει πολλά περισσότερα για έναν γεωργό στα Όρη Apuseni. Όμως, εάν η άρνικα αναπτύσσεται εκεί, το λιβάδι προσφέρει μία επιπλέον πηγή εισοδήματος - και ο ιδιοκτήτης έχει ένα κίνητρο να αφήσει το λιβάδι στην αρχική του κατάσταση.

Η συγκομιδή των γεωργών ανέρχεται σε περίπου 5,000 κιλά φρέσκων ανθών άρνικας κάθε χρόνο από τα λιβάδια στα Όρη Apuseni - κάτι που σημαίνει περίπου 1,000 κιλά αποξηραμένων ανθών.

Για να προετοιμαστούν για τη μεταφορά και την επεξεργασία, τα καθαρά άνθη τοποθετούνται σε πλεκτές βάσεις για να αποξηρανθούν κι έπειτα στοιβάζονται σε ειδικά σχεδιασμένο φούρνο.

Η καλλιέργεια της άρνικας βελτιώνει τις ζωές των ανθρώπων στα Όρη Apuseni κάθε χρόνο. Όπως και του Florin Pacurar που ήρθε πριν από χρόνια ως φοιτητής. Σήμερα είναι ιδιοκτήτης δύο ξύλινων κτιρίων που φιλοξενεί τους νέους που βοηθούν στην καλοκαιρινή συλλογή.

Η άρνικα προσφέρει επίσης ελπίδα για το μέλλον της Marinella Negrea και της οικογένειάς της. Η Marinella ελπίζει πως με τα λεφτά που κερδίζει από τη συγκομιδή, θα μπορέσει να στείλει την κόρη της στο πανεπιστήμιο.

Η καλλιέργεια της άρνικας φέρνει ελπίδα στους ανθρώπους της περιοχής - και διασφαλίζει την επιβίωση του σπάνιου φυτού. Κάθε καλοκαίρι εκ νέου.

Υπάρχει δουλειά για τον γιο μου;

"Επιθυμούμε να δημιουργήσουμε ένα μοντέλο ώστε οι άνθρωποι στην περιοχή να μπορούν να δουν τις δυνατότητες που υπάρχουν," λέει ο Florin. Η φτηνή εργασία και οι οικονομικές πρώτες ύλες δεν πρέπει να αποτελούν το κύριο κίνητρο, μα η βιώσιμη χρήση, οι δίκαιες συνθήκες εργασίας και η ποιότητα. Ο Florin επιμένει στη διατήρηση των σωστών πρακτικών στη γεωργία και στη συγκομιδή, που ορίζουν τον τρόπο που μπορούν τα άγρια φυτά να συλλέγονται και να επεξεργάζονται με βιώσιμο τρόπο, ώστε να οδηγούν σε ένα προϊόν υψηλής ποιότητας.  

 

Για να βοηθήσουν στην επίτευξη των στόχων αυτών, ο Florin και ο Γερμανός συνάδελφος του διεξάγουν εκπαιδευτικά μαθήματα κάθε χρόνια με ντόπιους συλλέκτες. Ένα φυλλάδιο με απλές οδηγίες δείχνει την ιδανική μέθοδο συλλογής της άρνικας.  

 

Πολλοί άνθρωποι επιστρέφουν στα χωριά, ώστε να βοηθήσουν με τη συλλογή της άρνικας. Περνούν όλο το καλοκαίρι δουλεύοντας σε υψηλά βοσκοτόπια και ζουν σε απλές καλύβες. Όταν ο Florin περνάει με το αυτοκίνητο από το οροπέδιο Calineasa, συχνά του γνέφουν. "Υπάρχει δουλειά για τον γιο μου;", τον ρωτάει μια ηλικιωμένη γυναίκα που στέκεται πλάι σε έναν φράχτη. "Θα ξεκινήσουμε σε μερικές μέρες," απαντάει ο Florin. Οι άνθρωποι εδώ έχουν αναγνωρίσει την αξία της φύσης. 

Όταν ξεκινούν με τη συλλογή, σύντομα γίνεται ξεκάθαρο πως ο καθένας έχει τη δική του τεχνική. Για παράδειγμα, η Marinella Negrea χρησιμοποιεί τον αντίχειρα και τον δείκτη για να μαζέψει τα άνθη. Εργάζεται γρήγορα και χρησιμοποιεί και τα δύο χέρια συγχρόνως. "Όταν ξέρω πως η άρνικα ανθίζει, είμαι τόσο ενθουσιασμένη που δεν μπορώ να κοιμηθώ," λέει η Marinella. Η ιστορία της είναι χαρακτηριστική για την περιοχή. Άφησε το σχολείο στην ηλικία των 14 και παντρεύτηκε στα 17. Σήμερα, η Marinella είναι 32 ετών κι έχει μια 13χρονη κόρη. "Θέλω η κόρη μου να πάει στο πανεπιστήμιο, ώστε να μπορέσει να φύγει από εδώ."

Βοηθώντας τους ανθρώπους και τη φύση

Καθώς ο ήλιος εξαφανίζεται πίσω από τα πεύκα, η δουλειά ξεκινά στο κτίριο του προγράμματος. Οι φοιτητές του Florin βοηθούν στην επεξεργασία της άρνικας. Ένας από αυτούς αδειάζει μία τσάντα γεμάτη άνθη στο τραπέζι με μια μεταλλική επιφάνεια και όλοι ξεδιαλέγουν τις μικρές πέτρες και τα ακατάλληλα άνθη. Τα καθαρά άνθη απλώνονται σε δίχτυα με πυκνή ύφανση που στοιβάζονται το ένα πάνω στο άλλο στο ξηραντήριο.   

Η συγκομιδή έχει ξεκινήσει και για τον Florin και τους συνεργάτες του σημαίνει πως οι επόμενες εβδομάδες θα είναι εξουθενωτικές, αφού εργάζονται από την αυγή ως το σούρουπο. Μα αυτό σημαίνει επίσης πως το πρόγραμμα τους έχει αποτέλεσμα: η βιώσιμη συλλογή άγριων φυτών βοηθά τους ανθρώπους και τη φύση. Είναι ήδη μία πρόκληση να πειστούν οι νέοι άνθρωποι της περιοχής πως υπάρχει μέλλον για εκείνους εδώ. Επιπλέον, είναι εξαιρετικά σημαντικό να διατηρηθεί το φυσικό περιβάλλον της άρνικας, μέσω των σωστών πρωτοβουλιών. Μα, αν οι άνθρωποι πιστέψουν σε νέες προοπτικές για το μέλλον με τα κίτρινα άνθη της άρνικας που αφθονούν στα λιβάδια φέτος, δεν θα υπάρξει λόγος για ανησυχία. 

Συστατικό

Εκχύλισμα Ανθών Άρνικας

Arnica Montana Flower Extract

Το Εκχύλισμα Ανθών Άρνικας υποστηρίζει το μεταβολισμό του δέρματος μέσω της βελτίωσης την ελαστικότητας του δέρματος κι ενισχύοντας την ανθεκτικότητα του. Επιπλέον, έχει αντιμικροβιακές ιδιότητες.