Ρατάνια

Arequipa, Περού

Βιώσιμη πηγή ρατάνιας στις Άνδεις - για χρήση στη στοματική υγιεινή

Η ρατάνια (krameria lappacea) αποτελεί ένα αφανές, θαμνώδες φυτό που αναπτύσσεται στα ξηρά τοπία γύρω από την πόλη Arequipa, στο Νότιο Περού. Η ρατάνια ευδοκιμεί στο σκληρό κλίμα των Άνδεων, με το σύστημα των ριζών της, που εξαπλώνεται διακλαδωτά, να εξυπηρετεί ως προστασία απέναντι στη διάβρωση του λεπτού, ξηρού εδάφους του βουνού. Το φυτό έχει παίξει σημαντικό ρόλο για τα προϊόντα στοματικής υγιεινής της Weleda για περισσότερα από 50 χρόνια και συλλέγεται σε άγριο περιβάλλον, με βιώσιμο τρόπο. 

 

Αρχικά, είχαμε σκοπό να καλλιεργήσουμε το άγριο φυτό. Η βοτανολόγος καθηγήτρια Fatima Caceres από το Πανεπιστήμιο της Arequipa και οι Γερμανοί ερευνητές, ο καθηγητής Δρ. Max Weigend και ο Nicolas Dostert ξεκίνησαν ένα πρόγραμμα σύμπραξης δημοσίου και ιδιωτικού τομέα (ΣΔΙΤ) για να ερευνήσουν εάν η ρατάνια μπορεί να πολλαπλασιαστεί και να καλλιεργηθεί. Η πρώτη φάση της έρευνας, που διήρκεσε έως το 2006, έδειξε πως η καλλιέργεια του φυτού είναι αδύνατη, για δύο λόγους: η ρατάνια ευδοκιμεί μόνο μέσω της αλληλεπίδρασης με φυτά ξενιστές, τραβώντας το νερό και τα θρεπτικά άλατά τους, Κάτι που σημαίνει πως η καλλιέργεια της θα απαιτούσε την καλλιέργεια κι επιπλέον ειδών φυτών. Κάτι που είναι σχεδόν αδύνατον να γίνει στην πράξη. Η ιδιαίτερη βιολογία της ρατάνιας παρουσιάζει ένα δεύτερο πρόβλημα - αναπτύσσεται πολύ αργά, χρειάζεται περίπου 15 χρόνια για να αναπτυχθεί αρκετά ώστε να μπορέσει να συλλεχθεί για πρώτη φορά, με αποτέλεσμα η επένδυση και η προσπάθεια διατήρησης της να αποτελεί περίπλοκο και μη πρακτικό ζήτημα.

Υπό την πίεση της παγκόσμιας αγοράς

Η Weleda έχει να αντιμετωπίσει κι ακόμη ένα πρόβλημα. Επειδή η ρατάνια θεωρείται εξαιρετικό φαρμακευτικό φυτό παγκοσμίως, αποτελεί υψηλό ρίσκο. Στην παγκόσμια αγορά χρησιμοποιούνται τουλάχιστον 70.000 είδη φυτών το χρόνο, που αποφέρουν μισό εκατομμύριο τόνους φαρμακευτικών φυτών κάθε χρόνο. Αυτά πωλούνται στα οικονομικά κέντρα του κόσμου, μέσω περίπλοκων εμπορικών συναλλαγών και χωρίς να υπάρχει κάποιο κίνητρο για τους πρωταγωνιστές της διεθνούς αγοράς, ώστε να παρέχουν περισσότερα στοιχεία σχετικά με το εμπόριο των φαρμακευτικών φυτών, το εμπόριο της ρατάνιας, καθώς και άλλων φυτικών ειδών.

 

Σύμφωνα με επίσημα στοιχεία, το Περού εξάγει περίπου 40 τόνους ρατάνιας το χρόνο, ένας τόνος εκ των οποίων πηγαίνει στη Weleda, μα πολλές πήγες δεν είναι το ίδιο διαφανείς. Έτσι, το 2002 η Weleda αποφάσισε να προβεί σε μια ευρεία συμφωνία συνεργασίας, ώστε να δημιουργήσει ένα πρόγραμμα βιώσιμης προμήθειας πρώτων υλών - μαζί με το Ινστιτούτο Φυσικών Πόρων INRENA, επιστήμονες, συλλέκτες, εμπόρους και τον Γερμανικό  

 

Οργανισμό για τη Διεθνή Συνεργασία (Gesellschaft für Internationale Zusammenarbeit - GIZ).

Ένα καταφύγιο για άγρια φυτά

Μέσω της συνεργασίας αυτής κατέστη δυνατό να δημιουργήσουμε ένα καταφύγιο 2.000 εκταρίων στην περιοχή της Arequipa, για τη βιώσιμη συλλογή άγριων φυτών. Ακόμη, δημιουργήθηκε ένας κατάλογος φυτών με τη χρήση τριών σημείων δειγματοληψίας, ώστε να εξερευνήσουμε πλήρως τον τρόπο που αναπλάθεται, καθώς και αναπτύσσεται η ρατάνια. Ευρήματα από τις έρευνες αυτές, βοήθησαν ώστε να τεθούν οι βάσεις για μία στρατηγική βιώσιμης συλλογής. Αρχικά, συλλέγονταν μόνο μέρη των ριζών, όμως επιστήμονες και αγοραστές φυτών της Weleda σταδιακά ανέπτυξαν μία εξαιρετικά απλή μέθοδο - η περιοχή όπου γινόταν η συλλογή χωρίστηκε σε πέντε μέρη, σε κάθε ένα εκ των οποίων μπορούσε να συλλεχθεί κάθε πέμπτο φυτό, μαζί με τις ρίζες του. Οι συλλέκτες, καθώς συλλέγουν τα φυτά, φυτεύουν επίσης σπόρους ρατάνιας στο έδαφος που έχει αναμοχλευτεί, ώστε να διασφαλίσουν τη συνεχόμενη ανάπτυξη των σπόρων. Μακροχρόνιες παρατηρήσεις και αναλύσεις έχουν δείξει πως αυτή η στοχευμένη, φυσική αναγέννηση του φυτικού πληθυσμού, έχει καλά αποτελέσματα και προστατεύει το μέλλον των φυτών. 

 

Το πρόγραμμα στο οποίο συμμετέχει η Weleda εδώ και περίπου 10 χρόνια μαζί με τους Γερμανούς και Περουβιανούς συνεργάτες της, προστατεύει τη ρατάνια που είναι τόσο σημαντική για τα προϊόντα στοματικής υγιεινής της Weleda. Ένας τόνος αποξηραμένων ριζών συλλέγονται κάθε χρόνο στην επαρχία της Chuquibamba. Η συλλογή της ρατάνιας γίνεται με βιώσιμο τρόπο κι η επεξεργασία της πραγματοποιείται στην Ευρώπη. Οι συλλέκτες λαμβάνουν έναν προηγουμένως συμφωνημένο και δίκαιο μισθό, ο οποίος τους εξασφαλίζει ένα σημαντικό επιπλέον εισόδημα. Η Weleda λαμβάνει διαφανή, βιώσιμη και ασφαλή προμήθεια και η εταιρεία μπορεί να χρησιμοποιήσει την πολύτιμη αυτή γνώση για την υποστήριξη της περαιτέρω ανάπτυξης άλλων προγραμμάτων άγριας συλλογής. 

 

Η προσπάθεια που καταβάλουμε και η υποστήριξη των συνεργατών μας δεν έχουν περάσει απαρατήρητες. Οι Περουβιανές αρχές, υπεύθυνες για τους φυσικούς πόρους, σκοπεύουν να επιβάλλουν μέσω νομοθεσίας τη μέθοδο βιώσιμης συλλογής για όλες τις εταιρείες που επιθυμούν να εξάγουν τη ρατάνια. Αυτό σημαίνει, πως μόνο όσοι συλλέγουν τη ρατάνια με βιώσιμο τρόπο θα λαμβάνουν άδεια να την εξάγουν από το Περού. Στο σύντομο μέλλον, η στρατηγική αυτή θα μπορούσε να εφαρμοστεί και για άλλα φαρμακευτικά φυτά, κάτι που θα αποτελούσε σημαντικό βήμα προς μια βιώσιμη βιοποικιλότητα. 

Συστατικό

Εχύλισμα Ρϊζας Ρατάνιας

Krameria Triandra Root Extract

Το Εκχύλισμα Ρίζας Ρατάνιας περιέχει μεγάλο αριθμό τανινών που έχουν στυπτική δράση στο βλεννογόνο της στοματικής κοιλότητας,  Ως εκ τούτου, το σκούρο καφέ εκχύλισμα είναι εξαιρετικό συστατικό σε προϊόντα περιποίησης στοματικής και οδοντικής υγιεινής.